झारखंड : पलामू के 73 बालू घाटों से शर्तों के साथ बालू का होगा उठाव, डीसी ने दिये निर्देश
Published by : Prabhat Khabar Digital Desk Updated At : 06 Jun 2023 9:03 PM
पलामू डीसी के निर्देश पर शर्तों के साथ 73 बालू घाटों से बालू का उठाव होगा. पंचायत स्तर पर गठित आठ सदस्यीय समिति बालू घाटों से बालू उठाव का संचालन करेगी. इसको लेकर तैयारी शुरू कर दी गई है.
पलामू, सैकत चटर्जी : पलामू डीसी आंजनेयुलु दोड्डे के निर्देश पर जिले में कैटगरी (वन) के 73 बालू घाटों से बालू का उठाव शुरू हो सकेगा. पंचायत स्तर पर गठित आठ सदस्यीय समिति बालू घाटों से बालू उठाव का संचालन करेगी. इसको लेकर तैयारी शुरू कर दी गई है. जिला खनन पदाधिकारी सभी चिह्नित घाटों की मॉनिटरिंग करेंगे. बालू उठाव के लिए कई नियम व शर्ते लागू किए गए हैं.
क्या है नियम
पलामू डीसी द्वारा जिले के कैटगरी- वन के 73 बालू घाटों से बालू के उठाव को लेकर दिए गए दिशा-निर्देश के बाद जिला खनन पदाधिकारी ने पत्रकारों को बताया कि जिले भर में कुल 73 बालू घाट से कैंटगरी-वन बालू का उठाव किया जाएगा. बालू उठाव को लेकर पंचायत स्तर पर आठ सदस्यीय टीम गठित की गयी है, जो बालू उठाव का संचालन करेगी. वहीं, बालू उठाव के लिए बनायी गयी समिति की निगरानी प्रखंड स्तरीय द्वारा किया जाएगा.
किन कार्यों में कर सकेंगे बालू का उपयोग
खनन पदाधिकारी ने बताया कि बालू घाटों से उठाए गए बालू का उपयोग निजी, गैर व्यवसायिक, सामुदायिक उद्देश्य एवं सरकार द्वारा प्रायोजित कल्याणकारी योजनाओं के लिए ही होगा एवं बालू घाटों से बालू का उठाव सिर्फ ट्रैक्टर के माध्यम से किया जाएगा. किसी भी कीमत पर मशीन का उपयोग नहीं होगा.
नहीं हो सकेगा बालू का भंडारण
खनन पदाधिकारी ने स्पष्ट कहा कि बालू उठाव कर उसका भंडारण किसी अन्य स्थान पर नहीं किया जा सकता है. बालू घाटों से उठाए गए बालू रॉयल्टी टैक्स से मुक्त रहेगा एवं बालू घाटों में पहुंच पथ, प्रबंधन, पर्यवेक्षण आदि के लिए सरकार द्वारा निर्धारित संधारण राशि ग्राम पंचायत, स्थानीय शासन द्वारा लिया जाएगा जो 100 रुपये प्रति 100 घनफुट होगा. बालू का उठाव किसी भी कीमत पर नदी में बने पुल-पुलिया के 500 से 2500 की परिधि के समीप से नहीं किया जाएगा एवं मानसून काल में बालू उठाव वर्जित रहेगा.
पंचायत स्तर समिति की जिम्मेवारी
उन्होंने बताया कि पंचायत स्तर समिति कैटेगरी-वन बालू घाट पर एक नामपट या सूचना पट लगवाएगी जिसमें बालू घाट का नाम, अंचल, मौजा, खाता, प्लांट एवं रकवा समेत ग्राम पंचायत समिति के अध्यक्ष एवं अन्य सदस्यों का नाम, मोबाइल नंबर, अबतक कुल निष्कासित खनिजों का आयतन एवं पर्वेक्षण पदाधिकारी का नाम एवं मोबाइल नंबर लिखवाना अनिवार्य होगा.
कौन करेगा संचालन, कौन करेगा निगरानी
जिले के कैंटगरी-वन 73 बालू घाटों से बालू उठाव का संचालन पंचायत स्तर पर मुखिया की अध्यक्षता में गठित आठ सदस्यी टीम करेगी. समिति में मुखिया, उप मुखिया, पंचायत सचिव समेत पांच सदस्यीय टीम शामिल किए गए हैं. अंचलाधिकारी, प्रखंड पंचायत राज पदाधिकारी एवं अंचल निरीक्षक बालूघाट से बालू उठाव की निगरानी करेंगे. नियम के तहत बालू का उठाव हो इसकी संपूर्ण जिम्मेवारी प्रखंड स्तरीय टीम पर रहेगी. प्रखंड स्तरीय टीम में प्रखंड के अंचलाधिकारी, प्रखंड पंचायत राज पदाधिकारी एवं अंचल निरीक्षक शामिल हैं.
Also Read: झारखंड : हजारीबाग के बड़कागांव में गरमा मकई उत्पादन से किसानों को हो रहा मुनाफा, जानें कैसे
प्रखंड के इन बालूघाटों से होगा बालू का उठाव
प्रखंड : बालू घाट
मेदिनीनगर : बैयमटिया घाट, भुसरिया, कोयल, मेदिनीनगर, डुबलगंज घाट, औरंगा, बिदूआटोला घाट, कोयल मेदिनीनगर, छक्षिणवारा टोला, मोल्लवी घाट
छतरपुर : टुकटुकाघाट, बटाने नदी, छतरपुर, चिरू, तेतरियाडीह, हेसला, चहलहटावा, बघमरा, सुखनडीहा नाला
हैदरनगर : सजवान सलेमपुर, सोन, कबराखुर्द, नवडीहा पीपराही, लक्ष्मीपुर, सती नदी
पड़वा : मुरमा घाट, सदाबाह नदी, पड़वा घाट, सदाबाह नदी, गरेरियाडीह, दुर्गावाती नदी, गारीखांस, झरी घाट, छिछोरी घाट, सदाबाह, गोलहाना, जीजोरी नदी
पांकी : तितलंगी,चाको नदी, गिधी, चाको, खेलहवा चाको नदी, बोरोडीरी, अमानत नदी, दवारिका घाट, अमानत, पांकी, बनाई नाला, कलोलवा नाला, सोवनस नाला, पीरी नदी
चैनपुर : सदाबाहनाला, सतबहीनी नाला, सेमरा नाला,परासन नाला
पाटन : बनका नाला, अखराही नाला जगहंसी, अखराही नाला
सतबरवा : कायली नदी, घुटआ, हरीबनवा नाला घुटूआ, अनधरबार नाला बकोरिया, सेमरगरहा नाला बकोरिया, बड़का नाला रेवाराटू, गरहानाला घुटूआ, नारायण नाला घुटूआ
मनातू : हरधवा नाला, नावडीहा, गोहरी नाला, वंशीखुर्द
लेस्लीगंज : देवगना नाला, राजहारा, कुनडहीया नाला, पीपराखुर्द
पांडू : भेलवा नदी, झारहा नाला, डाडाकला, खुजा नदी, पांडू, सुषमा नाला, डाडाकाला, झानगरी नदी, महुगावा
तरहसी : सपना नाला एवं बटुआ नाल, तरसही
नावाबाजार : चुरही नदी, कांडा, खुरीसोत नदी, खुरीसोत
उंटारी रोड : खजूराही नाला, करकाटा
विश्रामपुर : कौरव नदी, कुभीकला
हरिहरगंज : बटेरे नाला, कुलहीया एवं सेमरवार, खजुरियानाला, सरसोट
मोहम्मदगंज : लटीया नाला, कडलकुरमी, संगराहा नाला, मोहम्मदगंज
हैदरनगर : कुखी नाला, कुखी, जहडी नाला, बेलासपुर
हुसैनाबाद : करवार नदी, पथरा एवं पोलडीह, हरही नदी, कुरमीपुर
नौडीहा : शिवपुर नाला, सरईडीह, इंदुनियाटांड, नौडिहा बाजार.
प्रभात खबर डिजिटल टॉप स्टोरी
लेखक के बारे में
By Prabhat Khabar Digital Desk
यह प्रभात खबर का डिजिटल न्यूज डेस्क है। इसमें प्रभात खबर के डिजिटल टीम के साथियों की रूटीन खबरें प्रकाशित होती हैं।
Prabhat Khabar App :
देश, एजुकेशन, मनोरंजन, बिजनेस अपडेट, धर्म, क्रिकेट, राशिफल की ताजा खबरें पढ़ें यहां. रोजाना की ब्रेकिंग हिंदी न्यूज और लाइव न्यूज कवरेज के लिए डाउनलोड करिए










